Karta poległego

dowódca kompanii ON "Łasin" (Borkowski 1989, s. 171; por. tamże, s. 171 - przyp. 77, gdzie jako dowódca tej samej kompanii figuruje chor. Piotr Połomski, oraz tamże, s. 23 - przyp. 115, gdzie chor. P. Połomski odnotowany jest z kolei jako dowódca kompanii ON "Świecie")

baon ON "Grudziądz"

dowódca kompanii ON "Łasin"

# 21 X 1938 - awansowany na stopień por. rez. piech.;
# od pocz. VI 1939 - na ćwiczeniach baonu ON "Grudziądz" w Grudziądzu, a następnie w Łasinie;

-

-

17-9-1939 [9]

Chmielnik, gm. Kiernozia, pow. Łowicz

-

-

Chmielnik, pole Szypszaka, mogiła indywidualna

6-6-1940

-

--0-0

-

--0-0

Kiernozia, cmentarz wojenny

grób nr 124 (B.Inf., sygn. 6062); rząd E, mogiła nr 60 (UG Kiernozia)

Tak

1) Krzyż betonowy z imienną tabliczką epitafijną na jednej z mogił cmentarza wojennego w Kiernozi; 2) Inskrypcja na pomniku - obelisku ku czci nauczycieli ziemi świeckiej - ofiar faszyzmu hitlerowskiego w latach 1939-1945 wystawionym w 1967 r. na Małym Rynku w Świeciu;

-

-

Franciszek Stanisław Ostrowski urodził się 2 września 1909 roku w Kościerzynie jako syn Franciszka Antoniego Ostrowskiego i Franciszki z Pawelskich. Uczęszczał do szkoły powszechnej, po której ukończeniu wstąpił do Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Kościerzynie. Tamże zdał maturę i w 1930 roku uzyskał uprawnienia nauczycielskie. Pracę pedagogiczną rozpoczął w Szkole Wydziałowej w Grudziądzu (1 września 1930 - 31 sierpnia 1931), po czym kontynuował ją w Publicznej Szkole Powszechnej w Świętem, pow. Grudziądz (1 września 1931 - 31 sierpnia 1934) i w Szkole Powszechnej Nr 2 w Świeciu nad Wisłą. Od 1 września 1936 roku pracował jako nauczyciel i kierownik trzyklasowej Publicznej Szkoły Powszechnej w Ciemnikach, pow. Świecie, niewielkiej wsi rozłożonej wśród lasów między Jeżewem a Dubielnem. Młody nauczyciel aktywnie wspierał działania lokalnej społeczności, bez zarzutu współpracując z sołtysem Antonim Weinerem. W latach 1936 -1939 był również radnym Rady Gminy w Jeżewie. Jako oficer rezerwy piechoty Wojska Polskiego co jakiś czas odbywał ćwiczenia wojskowe. 21 października 1938 roku na podstawie aktu mianowania podpisanego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego, Ministra Spraw Wojskowych i Szefa Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych otrzymał awans na stopień porucznika rezerwy. Na początku czerwca 1939 roku udał się do Grudziądza, następnie do Łasina, gdzie odbywał szkolenie w ramach Grudziądzkiego Batalionu Obrony Narodowej. Na stanowisku dowódcy kompanii "Łasin" w tejże jednostce, którą przydzielono do 16 Dywizji Piechoty armii "Pomorze", wziął udział w kampanii polskiej 1939 roku. Walczył m.in. w bitwie nad Bzurą. 17 września zginął w boju pod miejscowością Chmielnik, gm. Kiernozia, pow. Łowicz. Pozostawił żonę Erykę Małgorzatę z Pawłowskich, mieszkankę Grudziądza, z którą ożenił się w połowie lat 30., oraz dwójkę dzieci z tegoż związku: Janinę (ur. 1936) i Stanisława (ur. 1938).

"Młody, zdolny, aktywny i chętny do pracy nauczyciel zjednał sobie bardzo szybko przychylność i aprobatę uczniów i ich rodziców. Żyjący uczniowie śp. Franciszka Ostrowskiego z nieskrywanym wzruszeniem wspominają Go jako wspaniałego, miłego i ujmującego młodzieńca, który w szkole w Ciemnikach tworzył wyjątkowo przyjazną atmosferę" (Dąbrowski 2013).

Po śmierci został podniesiony z pola bitwy i złożony w polowej mogile indywidualnej na polu gospodarza Szypszaka w Chmielniku. 6 czerwca 1940 r. nastąpiła Jego ekshumacja na cmentarz wojenny w Kiernozi, gdzie spoczywa do dziś.

-

Księga pochowanych żołnierzy polskich poległych w II wojnie światowej, t. I, Żołnierze września N-Z, kom. red. B. Affek-Bujalska i in., wstęp i red. nauk. E. Pawłowski, Pruszków 1993, s. 39 (dalej: KPŻP). Biuro Informacji i Poszukiwań PCK, Kartoteka strat, sygn. 6062, Polski Czerwony Krzyż - Pełnomocnik na Oddział w Łowiczu, Spisy poległych w r. 1939 na terenie gmin powiatu łowickiego, Łowicz, 16. 02. 1946 r. (maszynopis), s. 70-71 (dalej: B.Inf., sygn. 6062). Urząd Gminy w Kiernozi, Wykaz żołnierzy pochowanych na cmentarzu wojennym w Kiernozi wg aktualizacji z 2003 r. (rękopis), k. 22 (dalej: UG Kiernozia). Archiwum rodzinne / rodzinna tradycja (Stanisław i Gizela Ostrowscy, syn i synowa pochowanego). Tradycja rodzinna / badania genealogiczne (Michał Ostrowski, wnuk stryjeczny pochowanego). PomGenBaza, oprac. Pomorskie Towarzystwo Genealogiczne, http://www.ptg.gda.pl/index.php/ptgnews/action/basesearch/ [dostęp: 28 kwietnia 2017]. Borkowski O., 16 Pomorska Dywizja Piechoty w wojnie obronnej 1939 roku, Warszawa - Poznań 1989, s. 171 (dalej: Borkowski 1989). Dąbrowski Z., Porucznik Franciszek Ostrowski - nauczyciel z Ciemnik pod Jeżewem, który poległ za Ojczyznę w bitwie nad Bzurą we wrześniu 1939 roku, "Czas Świecia", 2013, Nr 45 (872) (dalej: Dąbrowski 2013). Pełka S., Ekshumacja żołnierzy polskich poległych w 1939 roku na terenie gminy Kiernozia w powiecie łowickim, "Roczniki Łowickie", t. VII, 2009 (2010), s. 150 (dalej: Pełka 2009).

-

[3] a) Stanisław (źródło: archiwum rodzinne - dowód osobisty wydany dn. 30 czerwca 1930 r. przez Magistrat Miasta Kościerzyna); b) brak danych (źródło: KPŻP; B.Inf., sygn. 6062; UG Kiernozia; Pełka 2009);
[5] a) 2 września 1909 r. (źródło: KPŻP; UG Kiernozia; archiwum rodzinne - dowód osobisty, książeczka rodzinna);
[6] a) por. rez. / por. (źródło: Borkowski 1989 / KPŻP; B.Inf., sygn. 6062; UG Kiernozia; Pełka 2009);
[8] a) kompania ON "Łasin" [baonu ON "Grudziądz"] (źródło: Borkowski 1989); b) "2 komp." (źródło: UG Kiernozia); c) brak danych (źródło: KPŻP; B.Inf., sygn. 6062);
[9] a) 17 września 1939 (źródło: KPŻP; UG Kiernozia); b) 15 września 1939 (źródło: B.Inf., sygn. 6062);